Z czym kojarzy się Wam stwierdzenie: wada postawy? Większość pewnie odpowie, że z dolegliwościami kręgosłupa i nawet by nie przypuszczali, że może zostać zdiagnozowana w gabinecie podologicznym. Termin "wada postawy" dotyczy zaburzeń w trzech układach: kostno-stawowym, mięśniowym oraz nerwowym.
Jakie cechy charakteryzują prawidłową postawę?
Prawidłowa postawa to m.in.: proste ustawienie głowy, prawidłowo wysklepiona klatka piersiowa, dobrze osadzona miednica, proste ustawienie kręgosłupa, proste kończyny dolne oraz dobrze wysklepione stopy. Każda anomalia w tych obszarach jest nazywana wadą postawy i zaburza prawidłowe funkcjonowanie układu ruchu. Wady postawy są najczęściej zauważane u dzieci i młodzieży, ale mogą powstać w każdym wieku.
Przyczyny powstawania wad postawy
Wady postawy mogą rozwijać się już w okresie okołoporodowym, ale równie często odpowiadają za nie nasze złe nawyki — przede wszystkim siedzący tryb życia i brak aktywności fizycznej. Do czynników nabytych należą też: zła postawa w czasie wzrostu, noszenie ciężkich plecaków, problemy emocjonalne, zaburzenia napięcia mięśni, przebyta krzywica czy choroba Scheuermanna.
Ważne! Zaburzenia, które nie zostaną skorygowane, mogą w przyszłości powodować wiele dolegliwości kręgosłupa oraz stawów, a nawet wpłynąć na pracę narządów wewnętrznych.
Wady wrodzone można stosunkowo łatwo skorygować u dzieci — u chłopców granicą jest 21. rok życia, u dziewcząt 18., bo wtedy kończy się proces wzrostowy kości. Po tym okresie korekcja jest zdecydowanie trudniejsza.
Kiedy mamy do czynienia z wadą wrodzoną?
W obrębie kończyn dolnych i stóp należą do nich m.in.: płaskostopie, koślawość lub szpotawość kolan, stopa płasko-koślawa, stopa końsko-szpotawa, stopa wydrążona oraz przodostopie przywiedzione.
Ważne! U ludzi starszych, po 65. roku życia, wady postawy są związane z zaburzeniami osi kręgosłupa lub kończyn. Brak leczenia może prowadzić do istotnych zmian strukturalnych kręgosłupa i ucisku na rdzeń kręgowy oraz korzenie nerwowe.
Leczenie wad stopy
Leczenie zależy głównie od konkretnej wady:
- Stopa płasko-koślawa wiotka z dolegliwościami bólowymi — wkładki korytkowe supinujące tyłostopie, ewentualnie leczenie operacyjne.
- Stopa płasko-koślawa z przykurczem ścięgna Achillesa — rehabilitacja i ortezy stopowo-goleniowe, w razie nieskuteczności operacyjne wydłużenie ścięgna.
- Stopa sztywna — operacyjna korekcja układu kostno-stawowego.
- Stopa wydrążona — w łagodniejszej postaci wkładki odciążające i miękkie obuwie, w cięższych przypadkach leczenie operacyjne.
- Przywiedzenie przodostopia — wiotkie zwykle ulega samoistnej korekcji, sztywne może wymagać gipsów redresyjnych lub osteotomii.
Płaskostopie to deformacja polegająca na patologicznym obniżeniu lub całkowitym zniesieniu fizjologicznego wysklepienia stopy. Wyróżniamy płaskostopie podłużne (obniżenie przyśrodkowego łuku stopy) oraz poprzeczne (obniżenie i spłaszczenie sklepienia poprzecznego).
W leczeniu płaskostopia ważne jest regularne wykonywanie ćwiczeń wzmacniających osłabione struktury i rozciągających przykurczone elementy — codzienny trening powinien wynosić około 30 minut. Warto uzupełnić go o ćwiczenia stóp, masaż, kinesiotaping, pływanie, indywidualnie dobrane wkładki ortopedyczne oraz chodzenie boso po zmiennym podłożu.
Przypuszczaliście, że aż tyle schorzeń stoi za pojęciem wady postawy? W razie zauważenia jakichkolwiek anomalii, koniecznie zgłoście się do specjalisty.